تبلیغات
طلبه جوان - مطالب ابر مکارم اخلاق
حَیاء، یکی از صفات پسندیده نفسانی است که در شرع مقدس بر آن تاکید شده که مقابل آن صفت رذیله بی‌شرمی قرار دارد. حیاء از ریشه «ح ى و» یا «ح ى ى»، به معناى شرم داشتن و آزَرم و منظور از آن خوددارى از انجامدادن كارهاى زشت بهسبب ترس از سرزنش شدن است حیا از اخلاق پسندیده، بلكه در روایات، رأس مكارم اخلاق كه خداوند پیامبران خود را بدان آراسته، بر شمرده شده است، و در روایتى از معصوم علیه السّلام آمده است: «حیا و ایمان با هم اند، چنانچه یكى رخت بربندد، دیگرى نیز به تبع آن مى‌رود» و در روایتى دیگر از امام صادق علیه السّلام آمده است: «كسى كه حیا ندارد ایمان ندارد».



حیا عبارت است از حالت و خویی نفسانی در انسان که مانع ارتکاب اعمال زشت می‏شود. مقابل آن، بی‌شرمی قرار دارد.
در لغت، سه معنا برای حیا وجود دارد: «تغیر و انکسار (اثرپذیری) درونی»؛ «انقباض (گرفتگی) نفس از زشتی‌ها»؛ «عامل بازدارندگی در برابر گنا». حیا یعنی شرم ، آزرم، گرفتگی نفس از چیزی؛ حیا به این نیست که انسان سرش را به زیر بیندازد اگر در بین مردم چنین گفته شده منظور آن است که به نامحرم نگاه آلوده نشود.
در برخی لغتنامه‌های عربی، مصادر «اِستِحیاء»، (1) «تَوبَه» (از ریشه وأب) و «حِشمت» (از ریشه حش م)؛ هم معنای آن تلقی شده‌اند.
«وَقاحَت» (بیشرمی)، که حقیقت آن اصرار بر انجام دادن زشتی‌هاست، معنای متضاد آن است.
گاهی حیاء به جای «خَجَل» (تحیّر ناشی از فرط حیاء) به کار میرود، اما به اعتقاد ابوهلال عسکری این کاربرد، نوعی توسع معنایی حیاء است، زیرا حیاء در اصل شرم کردن از انجام دادن کاری است که هنوز به وقوع نپیوسته و خَجَل، شرمگین شدن در برابر امری است که انجام پذیرفته است.


ادامه مطلب


طبقه بندی: تربیت مهدوی، 
برچسب ها: عفت، اخلاق، حسن خلق، شرم، مکارم اخلاق، ریا، وظایف شرعی،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ شنبه 13 مرداد 1397 توسط حسن گندمکار